توانمندی‌ها در حوزه رانش لکوموتیو

صنعت حمل‌ونقل ریلی یکی از زیرساخت‌های راهبردی توسعه اقتصادی و صنعتی است که نقش مهمی در جابه‌جایی انبوه بار و مسافر و گسترش کریدورهای حمل‌ونقل داخلی و بین‌المللی ایفا می‌کند. ظرفیت بالای حمل بار، ایمنی، بهره‌وری انرژی و آثار زیست‌محیطی کمتر نسبت به حمل‌ونقل جاده‌ای، از مهم‌ترین مزیت‌های این صنعت به شمار می‌روند.


در ایران، بر اساس آمار سال ۱۴۰۴، حدود ۴۴ میلیون تن بار و بیش از ۳۰ میلیون مسافر از طریق شبکه ریلی جابه‌جا شده‌اند. با این حال، سهم محدود حمل‌ونقل ریلی و چالش‌های ناشی از فرسودگی و آماده‌به‌کاری ناوگان، ضرورت نوسازی تجهیزات و توسعه فناوری‌های نوین کنترل و مانیتورینگ را برجسته می‌سازد.

سامانه‌های الکترونیکی کنترل و مانیتورینگ رانش از اجزای کلیدی لکوموتیوهای مدرن هستند که با مدیریت یکپارچه موتور دیزل، تولید توان، تجهیزات کششی و عملکردهای حفاظتی، نقش مؤثری در افزایش قابلیت اطمینان، ایمنی و بهره‌وری عملیاتی ایفا می‌کنند.

شرکت راهگزین رایانه با تکیه بر دانش فنی و تخصص در طراحی الکترونیک صنعتی، سیستم‌های نهفته، پردازنده‌های پیشرفته و مدارهای دیجیتال مبتنی بر فناوری FPGA، موفق به طراحی و ساخت سامانه تمام‌الکترونیکی کنترل و مانیتورینگ رانش لکوموتیو GT26 با معماری و الگوریتم‌های اختصاصی شده است. این شرکت با بهره‌گیری از تجربه اجرایی و توان مهندسی خود، آمادگی طراحی، توسعه، بومی‌سازی و پیاده‌سازی سامانه‌های کنترل و مانیتورینگ رانش برای انواع لکوموتیوها را دارد. خدمات شرکت شامل تحلیل نیازمندی‌ها، طراحی سخت‌افزار و نرم‌افزار، توسعه الگوریتم‌های کنترلی، یکپارچه‌سازی با تجهیزات موجود، آزمون و ارزیابی عملکرد و پشتیبانی فنی است.

ویژگی های سامانه کنترل و مانیتورینگ تولید شرکت راهگزین رایانه

شرکت راهگزین رایانه با بهره‌گیری از دانش فنی و فناوری‌های پیشرفته الکترونیک صنعتی، سامانه کنترل و مانیتورینگ رانش لکوموتیو GT26 را با معماری سخت‌افزاری و الگوریتم‌های کنترلی اختصاصی طراحی و تولید کرده است. این سامانه مبتنی بر پردازنده‌های پیشرفته و فناوری FPGA بوده و با هدف مدیریت یکپارچه عملکرد موتور دیزل، سیستم تولید توان، تجهیزات کششی و سامانه‌های جانبی لکوموتیو توسعه یافته است.

قابلیت‌ها و ویژگی‌های کلیدی سامانه (لکوموتیو GT26)

لکوموتیو GT26CW-2  از محصولات دیزل‌الکتریک شرکت جنرال موتورز (EMD) و از لکوموتیوهای مهم حمل بار در شبکه ریلی ایران است. این لکوموتیو به موتور دیزل 16 سیلندر، دوزمانه و توربوشارژ مدل 16-645E3B  با توان تقریبی 3000 اسب بخار مجهز است که مستقیماً به مجموعه ژنراتور اصلی کوپل می‌شود.

 

این لکوموتیو دارای دو بوژی سه‌محوره و مجموعاً شش موتور کششی جریان مستقیم (DC) از نوع سری، مانند D77B  است. توان الکتریکی موردنیاز این موتورها توسط ژنراتور اصلی سه‌فاز AR10A5 تأمین شده و پس از یکسوسازی به جریان مستقیم تبدیل می‌شود. آرایش اتصال موتورهای کششی متناسب با شرایط رانش، بین حالت سری-موازی و تمام‌موازی تغییر می‌کند.

ژنراتور همراه (Companion Generator) که در برخی نسخه‌ها از نوع D14  است، با ژنراتور اصلی محور مشترک دارد و وظیفه تأمین انرژی تحریک ژنراتور اصلی و تغذیه تجهیزاتی مانند فن‌های خنک‌کننده و دمنده‌های الکتریکی را بر عهده دارد.

ژنراتور کمکی (Auxiliary Generator) با توان نامی حدود 18 کیلووات، برق مستقیم 74 ولت موردنیاز برای شارژ باتری‌ها، مدارهای فرمان و کنترل، روشنایی، تجهیزات جانبی و تحریک ژنراتور همراه را تأمین می‌کند.

هماهنگی عملکرد این مجموعه، شامل موتور دیزل، ژنراتورها و موتورهای کششی، از طریق سامانه کنترل و مانیتورینگ رانش انجام می‌شود که نقش کلیدی در تنظیم توان کششی، حفاظت تجهیزات و مدیریت عملکرد لکوموتیو دارد.

ویژگی‌های سیستم کنترل و مانیتورینگ

مدیریت موتور دیزل

کنترل دور، راه‌اندازی و هماهنگی با نیاز توان کششی.

کنترل ژنراتور

مدیریت تحریک و توان الکتریکی خروجی.

تشخیص لغزش چرخ

پایش چسبندگی چرخ و ریل و کنترل لغزش.

کنترل تجهیزات جانبی

مدیریت فن‌ها، کمپرسور و تجهیزات مرتبط.

حفاظت تجهیزات

پایش پارامترها و تشخیص وضعیت‌های غیرعادی.

مانیتورینگ و عیب‌یابی

نمایش اطلاعات عملیاتی و ثبت خطاها.

معماری SBC و FPGA

طراحی سخت‌افزار و الگوریتم‌های اختصاصی.

سازگاری با MEDHA

تطبیق ابعاد، جانمایی، سیگنال‌ها و کانکتورها.

تست و راه‌اندازی سیستم کنترل و مانیتورینگ رانش بر روی لکوموتیو

در پاییز 1401 نصب، تست و راه‌اندازی اولین نمونه از سیستم کنترل مانیتورینگ رانش لکوموتیو GT26 تولید شرکت راهگزین رایانه توسط تیم کارشناسان فنی بر روی لکوموتیو GT26CW2 در محل کارخانجات بازسازی لکوموتیو کرج با موفقیت به انجام رسید.